Marketing sieciowy, lub wielopoziomowy (ang. MLM- Multi Level Marketing), nazywany jest często przyszłością marketingu, przede wszystkim dlatego, że stanowi swoistą grę zespołową i zależy od zaangażowania grupy ludzi, wspólnie pracującej na zysk, według reguł wyznaczonych w planach marketingowych firmy. Jakie cechy posiada marketing sieciowy (wielopoziomowy) i czy rzeczywiście pozwala na znaczne zyski przy niewielkich nakładach?

Historyczne kontrowersje

Marketing sieciowy ma swoje początki w koncepcji, powstającego pod koniec XIX wieku, modelu sprzedaży bezpośredniej, opartej na zarobkowaniu prowizyjnym. Lata 30. XX w. przyniosły powstanie firmy Stanley Home Products, której działalność bazowała umożliwianiu ludziom zakładania własnej działalności, włożeniu w niej niewielkiej inwestycji i sprzedaży bezpośredniej gamy produktów do codziennego użytkowania. Na łonie wspomnianego pioniera, wyrośli późniejsi liderzy branży, tacy, jak choćby Mary Kay Cosmetics, czy Jafra Cosmetics.

Fundament pod właściwy marketing sieciowy został ukłuty dopiero w połowie lat 40. XX wieku, kiedy to firma Nutrilite, sprzedająca popularne wówczas suplementy diety, uczyniła spółkę Mytinger & Caselberry wyłącznym dystrybutorem jej produktów w USA. To właśnie nikt inny, jak Mytinger & Caselberry, jest autorem pierwszego planu marketingowego, uzależniającego wynagrodzenie danego sprzedawcy nie tylko od tego, jak wiele sprzedaje, ale też, od tego, ilu handlowców wykształci i z jakim efektem.

Lata 50. XX wieku przyniosły ugruntowanie i rozwinięcie idei marketingu sieciowego przez założycieli Shaklee Corporation oraz Amway Corporation. Za właściwego prekursora marketingu sieciowego (wielopoziomowego) uważana jest właśnie ta ostatnia firma, która pod koniec lat 70. XX w. Została oskarżona o stosowanie nielegalnych praktyk handlowych, polegających głownie na niedozwolonym regulowaniu cen. Mimo tych kontrowersji, firma rozbudowała międzynarodową sieć sprzedażową i cieszy się powodzeniem na rynku do dnia dzisiejszego

Czasami MLM mylone jest z tzw. piramidą finansową, która ma charakter nielegalny, a opiera się na pobieraniu wysokiego wpisowego od nowych członków struktury, jednocześnie nie oferując rzeczywistego przepływu towarów i usług. Jak jednak widzimy, sam marketing sieciowy ma wieloletnią tradycję, która pokazuje ten sposób organizacji biznesu, jako wiarygodny i dochodowy. Wciąż jednak budzi on mieszane uczucia, niejednokrotnie wynikające ze zwykłego lęku przed nieznanym, lub też – słabo poznanym. Jak więc definiowany jest marketing sieciowy i jaka jest jego istota?